در جریان بازیهای جام جهانی در ورزشگاه لیوایز، گروهی از هواداران موفق شدند پرچم ایرانِ پیش از انقلاب را وارد ورزشگاه کنند؛ اقدامی که با وجود ممنوعیت اعلامشده از سوی فیفا صورت گرفت. آنطور که نیویورکتایمز نوشته، در نیمه اول بازی روز شنبه میان قطر و سوئیس، هواداران چندین پرچم شیر و خورشید را برافراشتند؛ پرچمی که تا پیش از انقلاب ۱۹۷۹ پرچم کشور بود.
پرچم پیش از انقلاب توسط برخی اعضای دیاسپورای ایرانی به عنوان نمادی از مخالفت با حکومت کنونی استفاده میشود. این پرچم در جام جهانی ۲۰۲۲ فیفا و جام ملتهای آسیا ۲۰۲۴ در قطر نیز دیده شده بود، و همچنین تجمعات سیاسی مرتبط با تحولات منطقهای و تنشهای ایران، اسرائیل و ایالات متحده.
در دورههای گذشته، گزارشهایی از جلوگیری ورود این پرچم به ورزشگاهها منتشر شد. گفته میشود فیفا نیز قصد داشته در جام جهانی امسال که در آمریکا، مکزیک و کانادا برگزار میشود، بار دیگر استفاده از آن را محدود کند. با این حال، فیفا در پاسخ به پرسشها، به آییننامه رفتاری ورزشگاهها استناد کرده است. بر اساس این آییننامه، هرگونه اقلامی از جمله پرچمها، بنرها، پوشاک یا سایر نمادهایی که ماهیت سیاسی، توهینآمیز یا تبعیضآمیز داشته باشند و یا به هر شکل علیه کشورها، افراد یا گروهها بر اساس ویژگیهایی مانند نژاد، مذهب، ملیت، گرایش سیاسی و سایر موارد تبعیضآمیز تلقی شوند، ممنوع است.
اوایل این هفته، شکایتی در کالیفرنیا علیه فیفا درباره ممنوعیت پرچم ایرانِ پیش از انقلاب در محلهای برگزاری جام جهانی ثبت شد. مؤسسه Voices of Liberty، یک سازمان غیرانتفاعی مستقر در کالیفرنیا، استدلال کرده که نمایش این پرچم مصداقی از بیان سیاسی و نمادینِ محافظتشده در چارچوب آزادی بیان است.
بر اساس گزارشهای پیشین، فیفا این پرچم را دارای ماهیت سیاسی تلقی کرده و همین موضوع مبنای محدودیتها قرار گرفته است. پیش از آغاز مسابقات نیز فدراسیون فوتبال ایران مجموعهای از درخواستها را به فیفا ارائه کرده بود تا زمینه حضور تیم ملی در رقابتها فراهم شود؛ از جمله تأکید بر احترام به پرچم ایران.
بیشتر بخوانید: از سیل والنسیا تا حملات تروریستی پاریس، از پله تا کوبی برایانت؛ آیا فیفا با بازوبند مشکی ایران موافقت میکند؟
مخالفت سیاتل با ممنوعیت فیفا درباره پرچم
در این میان و بر اساس گزارش سیاتلتایمز، شهرداری سیاتل اعلام کرده که هرگونه ممنوعیت احتمالی از سوی فیفا درباره استفاده از پرچم قدیمی ایران در جریان بازی ۲۶ ژوئن میان ایران و مصر را نخواهد پذیرفت. این موضع را ربکا کوهن، رئیس بخش حقوقی مدنی شهر، روز پنجشنبه اعلام کرد.
این تصمیم میتواند سیاتل را در تقابل با فیفا قرار دهد. فیفا پیشتر اعلام کرده که در مسابقات خود هرگونه نماد یا محتوای سیاسی را ممنوع میکند و روزنامه نیویورک تایمز گزارش داده که این ممنوعیت شامل پرچم ایران پیش از انقلاب نیز میشود.
کوهن روز پنجشنبه در نامهای به فیفا نوشت که سیاتل «با اجرای آییننامه رفتاری فیفا بهصورت تبعیضآمیز که قوانین شهری را نقض کند، مخالف است؛ از جمله ممنوعیت پرچم شیر و خورشید یا سایر پرچمها یا نمایشهای مسالمتآمیز از ایدئولوژی سیاسی». او افزود که شهردار کتی ویلسون و دادستان شهر، اریکا ایوانز، در این موضع همنظر هستند.
بر این اساس، شهرداری اعلام کرده است که در اجرای چنین ممنوعیتی علیه نمایشهای مسالمتآمیز سیاسی با فیفا همکاری نخواهد کرد.
به گفته سخنگوی دادستان شهر، مسئولان سیاتل در نشستهایی با نمایندگان فیفا تأکید کردهاند که قوانین محلی از آزادی بیان سیاسی مسالمتآمیز در اماکن عمومی، از جمله ورزشگاهها، حمایت میکند و هرگونه اجرای تبعیضآمیز مقررات فیفا را نمیپذیرد.
این موضوع زمانی مورد توجه قرار گرفت که یاسمین ویتمر، وکیل ساکن میشیگان، در نامهای به فیفا و شهرهای میزبان مسابقات خواستار شفافسازی درباره سیاستهای مربوط به نمایش این پرچم شد. او تأکید کرد که این نماد صرفاً یک ابزار تزئینی نیست و محدود کردن آن در چارچوب قوانین مربوط به اقلام سیاسی، لزوماً با اصل آزادی بیان در تضاد است.
همچنین بخوانید: وقتی سیاست از فوتبال جلو میزند؛ آیا فیفا کنترل جام جهانی را از دست داده است؟
