مالی، آخرین حریف تیم ملی در اردوی ترکیه، قبل از پرواز به سوی جام جهانی ۲۰۲۶ آمریکا است. حریفی که به گفته مهدی تاج، هزینههایش را دادیم تا قبل رفتن به مهمترین آوردگاه فوتبالی جهان، مهمترین و جدیترین محک فوتبال ما باشد.
در تمام این سالها موضوع انتخاب رقبای تدارکاتی برای تیم ملی، سوژهای بحث برانگیز بوده است. فدراسیون و متولیان امر همیشه از تحریمها و دست اندازهایی که دشمنان داخلی و خارجی بر سر راه تیم ملی ایجاد میکنند، به همراه تنگناهای مالی یاد کرده و میگویند: به این دلایل نتوانستیم بازیهای دلخواه را برای تیم ملی تدارک ببینیم.
در نقطه مقابل، هستند کارشناسانی که میگویند امیر قلعه نویی آگاهانه رقبای ضعیف را برای تیم ملی انتخاب میکند تا مبادا با شکست در قدمهای آخر، به سرنوشت تومیسلاو ایویچ قبل از جام جهانی ۹۸ و دراگان اسکوچیچ قبل از جام جهانی ۲۰۲۲ دچار شود! اینکه سرمربی را بردارند و فرصت جام جهانی را از دست بدهد. البته که رقبای ضعیف، یک حسن دیگر هم دارند که پیروزی پرگل مقابل آنها روحیه تیم را بالا میبرد.
از نظر فنی، کاملاً مشخص است که تیم ملی برای حضور در میدان بزرگ جام جهانی، نیاز به بازی با تیمهای بزرگ دارد تا بازیکنان و سیستمهای انتخابی مربیان، تحت فشاری شبیه مسابقات اصلی، محک بخورند. حالا دلیل انتخاب این تیمها در یک سال اخیر هرچه بوده، کسی در این موضوع شک ندارد که امثال گامبیا و مالی یا تانزانیا و کاستاریکا، چندان کمکی به تیم ما نمیکنند.
رسیدن به پاسخ این سوال و آنچه در ذهن متولیان و مربیان تیم ملی میگذرد، کار سختی است اما میتوان با مرور تاریخ فوتبال -به خصوص در ۶ دوره قبلی که تیم ملی ما به جام جهانی رفته- و مشاهده رقبایی که قبل از جام با آنها بازی کردیم، به یک تحلیل نسبتا درست رسید.
جام جهانی به تقویم شمسی، همواره در خرداد ماه برگزار میشد تا اینکه دوره قبل فیفا به خاطر پول قطر، مسابقات را به آذر ماه برد تا گرمای صحرا کمتر آزاردهنده باشد. ما در هر ۶ دوره قبلی تنها سه بازی در دور مقدماتی انجام دادیم و از این نظر شرایط همه تیمها و نتیجه، یکسان است.
برای قضاوت عادلانه ما به بررسی آخرین دیدارهای دوستانه قبل از هر حضور در جام جهانی میپردازیم.
۱۹۷۸ آرژانتین: رویارویی با خروسها به رهبری پلاتینی
حشمت مهاجرانی اولین کسی بود که ایران را به جام جهانی برد. آن زمان از دو قاره آسیا و اقیانوسیه تنها یک تیم به جام جهانی میرفت. تیم ملی با یوگسلاوی و ولز، بازیهای خداحافظی در آزادی را برگزار و سپس در اردوی اروپا، بازی با تیم ملی فرانسه آخرین دیدار ما قبل از جام جهانی شد.
مسابقهای که ۲-۱ باختیم و میشل پلاتینی بزرگ، ستاره حریف بود. حسن روشن تک گل ایران را زد و البته با چند باشگاه بزرگ اروپایی هم بازی کردیم که رسمی نیست.
۱۹۹۸ فرانسه: سال تحویل در رختکن تیم ملی
۸ آذر ۱۳۷۶ تیم ملی به شکلی دراماتیک بعد ۲۰ سال دوباره به جام جهانی رسید. برنامهریزی و تدارکات برای تیم ملی در کوران لیگ، به گونه ای شد که به یاد داریم مراسم سال تحویل نوروز ۱۳۷۷ بین دو نیمه بازی تیم ملی با نانت فرانسه بود!
بعد لیگ، ایران با مجارستان و جاماییکا در آزادی بازی خداحافظی برگزار و ۱۳ خرداد ۱۳۷۷ در فاصله ۱۱ روز تا بازی با یوگسلاوی، در ریگا به مصاف کرواسی رفت و با دو گل باخت. بلازویچ با همان تیم در جام جهانی سوم شد.
۲۰۰۶ آلمان: مسیر برعکس، از واراژدین تا تهران
برانکو ایوانکوویچ -دستیار بلاژویچ که نتوانست ایران را به جام جهانی ۲۰۰۲ برساند- ماموریت استادش را به اتمام و تیم ملی را به جام جهانی آلمان رساند. بازیهای مقدماتی جام ملتها مجال چندانی برای دیدارهای دوستانه نمیگذاشت و بهار ۱۳۸۵ فوتبال در اختیار پایان لیگ برتر و جام حذفی بود.
در این دوره اتفاقی برعکس دفعات قبل افتاد. در خرداد ماه برانکو تیم ملی را به زادگاهش واراژدین برد که حرف و حدیثهای بسیاری هم برایش درست شد. هفتم خرداد با کرواسی آنجا ۲-۲ مساوی کردیم و سپس تیم ملی به کشور برگشت تا دهم خرداد برابر بوسنی با پیروزی ۵-۲ دیدار خداحافظی با هواداران را برگزار کرده باشد. تیم ملی به اروپا برگشت و ۱۱ روز بعد مقابل مکزیک در جام جهانی بازی کرد.
۲۰۱۴ برزیل: نجات با اردوی اتریش
مسیر سختی که کیروش برای رساندن ایران به جام جهانی داشت، باعث از دست رفتن خیلی فرصتها شد. بعد از صعود دراماتیک ایران در کره جنوبی، کیروش بلافاصله بعد از پایان لیگ برتر تیم ملی را با اردوی اتریش برد. یک بازی مقابل بیلاروسی و هفته بعد دوباره مساوی بدون گل برابر مونته نگرو، ۹ خرداد ۱۳۹۳ ایران در همان اردوی اتریش با آنگولا ۱-۱ مساوی کرد و ۱۸ خرداد با دو گل ترینیداد و توباگو را در خاک برزیل برد و ۸ روز بعد در اولین بازی جام جهانی به مصاف نیجریه رفت.
۲۰۱۸ روسیه: رقبای ایده آل، با تجربه کیروش
اتفاقات منتهی به جام جهانی برزیل باعث با تجربهتر شدن کارلوس کیروش شد. او این بار خیلی زودتر ایران را به جام جهانی رسانده و از تعطیلات نوروزی ایرانیها به بهترین شکل استفاده کرد. پیروزی چهارگله در آزادی مقابل سیرالئون، شکست با یک گل مقابل تونس و برتری ۲-۱ برابر الجزایر در اردوی فروردین ماه در اتریش، برنامه او بود.
بلافاصله بعد پایان لیگ، کیروش ۲۹ اردیبهشت ایران را به مصاف ازبکستان فرستاد و با یک گل برد. سپس هفتم خرداد در استانبول ۲-۱ به تیم ملی ترکیه باختیم و ۱۸ خرداد در مسکو، آخرین دیدار دوستانه را از لیتوانی با تک گل کریم انصاریفر بردیم. درست یک هفته بعد در اولین بازی جام جهانی، با همین نتیجه مراکش را بردیم تا ترکیب انتخابی رقبا توسط کیروش به کارمان بیاید. دیدیم که در این دوره در گروه مرگ، ایران ۴ امتیاز گرفت و با بدشانسی صعود نکرد.
۲۰۲۲ قطر: وقتی تیر کارلوس به سنگ خورد
بعد شکست خرداد ماه ایران مقابل الجزایر، اسکوچیچ که با اقتدار تیم ملی را به جام جهانی رسانده بود برکنار شد و کارلوس کیروش دوباره برگشت. جام جهانی در این دوره در آبان و آذر ماه برگزار میشد و کیروش از همان فیفادی مهر ماه، استارت زد. با تکرار همان روش قبلی و البته کشور مورد علاقهاش برای اردو یعنی اتریش!
برتری ۱-۰ برابر اروگوئه و مساوی ۱-۱ با سنگال هر دو در اردوی اتریش، به برتری ۱-۰ مقابل نیکاراگوئه، ۱۹ آبان در ورزشگاه آزادی منتهی شد، دیدار خداحافظی با هواداران و ۲۵ آبان ۱۴۰۱ در دوحه، با دو گل به تونس باختیم و پنج روز بعد ایران در اولین بازی جام جهانی با ۶ گل مغلوب انگلستان شد.
۲۰۲۶ آمریکا: پیروزی پرگل قبل از پرواز؟
داستان فقر بازیهای تدارکاتی در این دوره را همه میدانیم. خود امیر قلعه نویی چند روز قبل در همین ترکیه گفت که هرچه برنامه نوشته، اجرایی نشده است. تیم ملی فروردین ماه به آنتالیا رفت و دو بازی با نیجریه و کاستاریکا برگزار کرد، اولی باخت به درد بخور و دومی برتری پرگل.
حالا دوباره تیم ملی در آنتالیا اردو زده و پنجشنبه ۱۴ خرداد آخرین بازی قبل از پرواز به جام جهانی را برابر مالی برگزار خواهد کرد. هشتم خرداد در استانبول، ایران ۳-۱ گامبیا را برد و به احتمال زیاد مالی را هم با پیروزی پرگل پشت سر خواهد گذاشت تا با روحیه عازم ینگه دنیا شود.
در برنامه قبلی قرار بود تیم ملی در کمپ آریزونا قبل از نخستین بازی -که ۲۶ خرداد در لس آنجلس مقابل نیوزلند خواهد بود- یک دیدار با پورتوریکو برگزار کند. حالا که محل کمپ تیم ملی به تیخوانای مکزیک تغییر یافته، صحبت از جایگزینی گرانادا به جای پورتوریکو در این مسابقه است، از همان جغرافیا و با همان سطح قدرت در فوتبال.
و البته که بعد از آن مسابقه -اگر برگزار شود- تیم ملی وارد نخستین بازی خود در جام جهانی خواهد شد. مقایسه بین رقبای تیم ملی در این دوره با ۶ دوره قبل و نتایجی که در تاریخ برای همیشه ثبت شده است، این قضاوت را پیش روی شما میگذارد که برنامه قلعه نویی برای آماده سازی تیم ملی در جام جهانی چقدر موفق بوده است.
بیشتر یخوانید: