در میان نوآوریهای متعدد جام جهانی ۲۰۲۶، فیفا برای نخستین بار سراغ قیمتگذاری پویا و ایفای نقش فروشنده ثانویه بلیت رفته است. این سیاست باعث شده یک بلیت با قیمت بیش از ۲ میلیون دلار آگهی شود، اما در عین حال به نظر میرسد بسیاری از مسابقات هنوز فروش کامل نداشتهاند. ماجرا چیست؟
جانی اینفانتینو، رئیس فیفا، در ماه ژانویه گفته بود میزان تقاضا معادل «هزار سال جام جهانی بهصورت همزمان» خواهد بود. اما حالا که تنها یک ماه مانده به آغاز جام جهانی ۲۰۲۶، هنوز برای بیشتر مسابقات بلیت فروختهنشده وجود دارد و مشخص نیست اصلاً هیچ مسابقهای واقعاً کامل فروخته شده باشد.
گیلاد زیلبرمن، مدیرعامل سایت مطرح مقایسه بازار ثانویه بلیت SeatPick، به دویچهوله گفت: «از نظر من، نباید خیلی نگران تبلیغات مربوط به فروخته شدن کامل مسابقات جام جهانی بود. فکر میکنم قیمتها کاهش پیدا کنند. حس درونیام این است که فیفا دارد به مشکل میخورد.»
در حالی که فیفا به مجموعهای از پرسشهای دویچهوله درباره میزان تقاضا و آمار فروش پاسخ نداد، گزارش اخیر انجمن هتلها و اقامتگاههای آمریکا (AHLA) تحلیل زیلبرمن را تأیید کرد. طبق این گزارش، نزدیک به ۸۰ درصد رزرو هتلها در شهرهای میزبان کمتر از پیشبینی اولیه بوده است. به گفته AHLA، علت اصلی احتمالاً کمبود مسافران بینالمللی است.
با مشکلات ویزا، گرانی بلیت هواپیما و سایر چالشهای لجستیکی، به نظر میرسد این تورنمنت عمدتاً توسط هواداران کشورهای میزبان یعنی آمریکا، مکزیک و کانادا دنبال شود؛ هوادارانی که توانایی صبر کردن برای کاهش قیمتها را دارند؛ همان کاهش قیمتی که زیلبرمن و دیگران پیشبینی میکنند.
در این رابطه بخوانید: هشدار سقوط مالی به آمریکاییها؛ جام جهانی ۲۰۲۶ بدون توریست خارجی؟
قیمتگذاری پویا و بازار ثانویه؛ محور استراتژی جدید فیفا
برای مسابقات امسال، فیفا نوعی سیستم قیمتگذاری پویا معرفی کرده است. این سازمان میگوید قیمتها را خودش تعیین میکند و براساس میزان تقاضا تغییر میدهد؛ برخلاف روش رایجتر که معمولاً با الگوریتم انجام میشود. همین موضوع تقریباً هر روز تیترهایی درباره قیمتهای نجومی بلیت جام جهانی ایجاد کرده است.
یکی دیگر از عناصر جدید استراتژی بلیتفروشی فیفا، راهاندازی بازار ثانویه رسمی خودش است؛ جایی که برندگان قرعهکشی بلیت میتوانند بلیت خود را با هر قیمتی که میخواهند بفروشند و فیفا هم ۱۵ درصد از خریدار و ۱۵ درصد از فروشنده کارمزد میگیرد.
اخیراً بلیتی با قیمت ۲,۲۹۹,۹۹۸.۸۵ دلار (حدود ۱.۹۵ میلیون یورو) در این بازار ثبت شد؛ یعنی اگر فروخته شود، حدود ۶۹۰ هزار دلار سهم فیفا خواهد بود. گرانترین بلیت رسمی فینال نیز ۱۱ هزار دلار قیمت داشت. فیفا انتظار دارد فقط از فروش بلیت و بستههای مهماننوازی، ۳ میلیارد دلار درآمد کسب کند.
اینفانتینو هفته گذشته از سیاست بلیتفروشی سازمانش دفاع کرد: «ما در بازاری فعالیت میکنیم که صنعت سرگرمی در آن پیشرفتهترین حالت دنیا را دارد. بنابراین باید نرخهای بازار را اعمال کنیم.»
او ادامه داد: «در آمریکا فروش مجدد بلیت مجاز است. بنابراین اگر بلیتها را خیلی ارزان بفروشید، بعداً با قیمت بسیار بالاتری دوباره فروخته میشوند. و در واقع، با اینکه بعضیها میگویند قیمت بلیتهای ما بالاست، همین بلیتها در بازار فروش مجدد حتی با قیمتی بیش از دو برابر قیمت ما فروخته میشوند.»
آیا واقعاً تقاضا وجود دارد؟
اما زیلبرمن میگوید دادههای بازار این ادعا را رد میکنند.
SeatPick اطلاعات همه فروشندگان بزرگ بازار ثانویه خارج از پلتفرم فیفا، مانند Viagogo و StubHub را رصد میکند. او به دویچهوله گفت که تا پایان ماه آوریل، در ۷۲ درصد مسابقاتی که دادههای فیفا و بازار ثانویه هر دو موجود بودهاند، قیمت بازار ثانویه ارزانتر بوده است.
دویچهوله نیز این موضوع را بررسی کرده و در بیشتر موارد بلیتهای فروشندگان دیگر ارزانتر بودهاند، هرچند مقایسه مستقیم همیشه آسان نیست.
زیلبرمن گفت درک میکند که اگر فیفا از مدل قیمتگذاری ثابت مانند یوفا در یورو استفاده میکرد، «پول زیادی را روی میز باقی میگذاشت»، اما معتقد است فیفا مهارت لازم برای اجرای این مدلهای پیچیده را ندارد.
او گفت: «براساس تجربه تورنمنتهای بزرگ قبلی، معمولاً همین اتفاق میافتد؛ تعداد زیادی بلیت روی دستشان میماند. قیمتگذاری پویا تخصص فیفا نیست.»
او افزود کسانی که دنبال بلیت هستند به بازارهای ثانویه مراجعه میکنند چون آن بازارها واقعاً براساس عرضه و تقاضا عمل میکنند. در آنجا قیمت مسابقاتی که تقاضای کمی دارند کاهش پیدا میکند، در حالی که بلیتهای فیفا هنوز ارزان نشدهاند. فیفا عملاً خودش دارد قیمتگذاری پویا انجام میدهد و سعی میکند قیمتهای بازار ثانویه را تقلید کند تا بیشترین سهم ممکن را نصیب خودش کند.»
توصیه به هواداران: صبر کنید
فیفا در فاصله کمی در ماههای آوریل و می، دو مرحله جداگانه فروش «لحظه آخری» برگزار کرد؛ با اینکه قبلاً گفته بود مرحله نهایی فروش انجام شده است. به گفته زیلبرمن، این نشان میدهد که فیفا عمداً بخشی از بلیتها را نگه داشته تا بر بازار تأثیر بگذارد.
او گفت: «ممکن است از نظر فناوری ناکارآمد باشند که تعجبآور نیست، اما فکر نمیکنم فقط این باشد. احتمالاً عرضه مرحلهای بلیتها باعث میشود در روز فروش موج تقاضا ایجاد شود، واکنش بازار را ببینند و از قیمتگذاری پویا استفاده کنند.»
یعنی: «چطور میتوانم کمترین آسیب را به تصویرم نزد هواداران بزنم و همزمان بیشترین سود را به دست بیاورم؟»
همچنین بخوانید: اعلام رسمی نام خوانندگان مراسم افتتاحیه جام جهانی ۲۰۲۶؛ از کیتی پری و لیسا تا جی بالوین و دنی اوشن
چالشهای قانونی و تردید درباره جام جهانی ۲۰۳۰
استان انتاریوی کانادا اخیراً قانونی تصویب کرده که فروش مجدد بلیت بالاتر از قیمت اصلی را ممنوع میکند. این قانون روی قیمت بلیتها در تورنتو تأثیر میگذارد؛ جایی که بلیتهای بازار ثانویه دیگر نمیتوانند بالاتر از قیمت رسمی فروخته شوند. در همین حال، گروه Football Supporters Europe و لابی Euroconsumers نیز اواخر مارس شکایتی علیه سیاست بلیتفروشی فیفا به کمیسیون اروپا ارائه کردند.
فیفا هنوز اعلام نکرده آیا این استراتژیها را برای جام جهانی بعدی در مراکش، پرتغال و اسپانیا ادامه میدهد یا نه، اما زیلبرمن معتقد است اجرای چنین مدلی در اروپا آسان نخواهد بود.
او گفت: «فکر میکنم تلاشش را بکنند، اما شرایط مثل آمریکا نیست. پلتفرمهای آمریکایی بازار فروش دستدوم بسیار پیشرفتهاند و مصرفکننده آمریکایی به قیمتهایی تا پنج برابر قیمت اولیه عادت دارد. در اسپانیا، مراکش و پرتغال اینطور نیست.»
به نظر بعید میرسد در سال ۲۰۳۰ دوباره بلیتی با قیمت بیش از ۲ میلیون دلار آگهی شود.
هرچند «آگهی شدن» الزاماً به معنای «فروخته شدن» نیست، اما اینفانتینو برای هر خریداری که حاضر باشد ۲ میلیون دلار بابت بلیت فینال بپردازد، یک هدیه هم وعده داده است: «اگر کسی بلیت فینال را ۲ میلیون دلار بخرد، شخصاً برایش هاتداگ و نوشابه میآورم تا مطمئن شوم تجربه فوقالعادهای خواهد داشت.»
این مطلب را هم از دست ندهید: جام جهانی ۲۰۲۶؛ سودآورترین جام جهانی تاریخ/ چگونه فیفا به درآمد باورنکردنی ۱۳میلیارد دلار رسید؟
برنامه مسابقات جام جهانی را اینجا ببینید: برنامه کامل دیدارهای جام جهانی ۲۰۲۶/ تاریخ و محل بازیهای جام جهانی در آمریکا، کانادا و مکزیک
